توسعه سیستم جدید مدیریت مالی افغانستان یا افمس (AFMIS)

سیستم معلوماتی مدیریت مالی افغانستان (افمس) یک سیستم الکترونیکی پیشرفته است که با رعایت معیارها و استانداردهای ملی و بین‌المللی برای مدیریت، تنظیم، کنترول و گزارش ‌دهی امور مالی در سکتور مالی عامه کشور طراحی شده است. این سیستم با هدف مرکزی ‌سازی اطلاعات مالی، تسهیل مدیریت از یک نقطه واحد، و یکسان ‌سازی پروسه‌های مالی و حسابی، در تمامی واحد های بودجوی مورد استفاده قرار دارد. افمس شامل مادیول ‌های متعددی مانند مدیریت اجرای بودجه، دفتر کل، مدیریت خزاین، خریداری، و مصارف است که تمامی جنبه ‌های کلیدی مدیریت مالی را پوشش داده و به بهبود کارایی، دقت، و شفافیت در معاملات مالی کمک می‌کند. این سیستم علاوه بر ثبت و پیگیری معاملات مالی، تادیه معاشات و مصارفات، و نظارت بر قراردادها و عواید، با ارائه گزارش ‌های دقیق مالی، تسریع روند پروسه ها و شفافیت، تصمیم‌گیری ‌های مالی را تسهیل می‌کند.

سیستم قبلی افمس که توسط شرکت فریبلانس در سال (۲۰۰۲) میلادی به همکاری مالی بانک جهانی طراحی و تطبیق شده بود و تمام امورات تخنیکی آن توسط شرکت مذکور پیش برده می شد که  کارهای روزمره با چالش ‌های همچون داشتن سرعت پایین، عدم سازگاری با تکنالوژی نوین،  نداشتن مالکیت کامل کود منبع، عدم پاسخگویی به موقع و هزینه ‌های گزاف نگهداری و اتصال به سیستم های موجود مالی و بانکی روبرو بود. بنابر این، رهبری وزارت مالیه تصمیم اتخاذ نمودند تا سیستم را طراحی نمایند تا جوابگوی تمام نیازمندی های فعلی بوده، چالش های موجوده را بر طرف نموده، جلو مصارف گزاف را گرفته و قابلیت هر نوع تغییر در سیستم را دارا باشد.

سیستم جدید افمس که توسط تیم تخنیکی و متخصص ریاست عمومی خزاین وزارت مالیه توسعه یافته است، یک دستاورد استراتیژیک و کلیدی در راستای بهبود مدیریت مالی عمومی کشور محسوب می‌شود. این سیستم با هدف اتومات ‌سازی پروسه ‌های مالی، تضمین شفافیت و دقت در معاملات و پاسخگویی به نیاز های استراتیژیک و عملیاتی خزاین طراحی و توسعه یافته است. اهداف استراتیژیک توسعه این سیستم شامل بهبود مدیریت جریان نقدی، افزایش سرعت و دقت در تصمیم‌ گیری ‌های مالی، و پشتیبانی از نیازهای مالی ادارات امارتی است. در کنار آن، سیستم نو با رعایت کامل استانداردهای ملی و بین‌المللی و شفافیت و امکان تفتیش در تمامی معاملات مالی را فراهم می‌سازد. یکی از مهم‌ترین مزایای این سیستم، توسعه و مدیریت آن توسط تیم داخلی وزارت مالیه است که امنیت اطلاعات (دیتا ها) و مالکیت کامل اطلاعات را تضمین می‌کند. همچنین، توسعه داخلی این سیستم امکان پاسخگویی سریع ‌تر به نیازها و مشکلات را فراهم کرده و هزینه‌های نگهداری و توسعه را بطور قابل ‌توجهی کاهش داده است.

از منظر تخنیکی، افمس جدید قابلیت اتصال با سایر سیستم‌های کلیدی مانند سیستم برنامه ‌ریزی و پیش‌ بینی بودجه دولتی (SBPS)، سیستم مدیریت معاشات خزاین (TPMS)، سیستم اسیکودا (ASYCUDA)، سیستم مدیریت مالیات (SIGTAS) و سیستم‌های د افغانستان بانک (DAB) را دارا است. این ادغام سبب ایجاد هماهنگی بیشتر میان نهادهای مختلف دولتی، تسریع روند پروسه های مالی و انسجام در مدیریت منابع و اطلاعات مالی می‌گردد.

توسعه سیستم جدید (AFMIS) در جریان دو سال توسط کارمندان تخنیکی ریاست عمومی خزاین وزارت مالیه تکمیل گردید. بعد از مطالعه سیستم موجود و پروسه های مالی و جمع آوری معلومات، توسعه سیستم جدید آفمس آغاز گردیده با تکمیل نمودن هر مادیول، توسط بخش تحلیل و تطبیق افمس بصورت دقیق مورد آزمایش قرار میگرفت. همچنان قبل از برگزاری مرحله نهایی آزمایشی در واحدهای بودجوی، سیستم جدید (AFMIS) توسط اشخاص ارتباطی شعبات اصلی ریاست عمومی خزاین آن مورد آزمایش‌های جامع قرار گرفت و بعد از اطمینان کامل، سیستم در چهار دوره در چهارده وزارت های مرکزی و هشت مستوفیت‌ در ولایات مورد آزمایش قرار گرفته و نتیجه موفقانه به دست آمده است.

آموزش مربیان برای مرحله آزمایشی نیز از جمله اقدامات مهم بوده که با هدف اطمینان از تسلط کامل آنان بر سیستم و انتقال مؤثر دانش به کاربران نهایی انجام شده است. در این پروسه، مربیان نه تنها قابلیت‌های سیستم را آموخته ‌اند، بلکه بصورت عملی این قابلیت‌ها را در هر دو سیستم آزمایش کرده‌اند. علاوه بر این، سیستم در حین آموزش، از نظر عملکرد، سرعت، دقت محاسبات و امنیت نیز مورد آزمایش قرار گرفته است.

توسعه سیستم جدید افمس نتیجه تعهد، سعی و تلاش شبانه روزی همکاران تخنیکی وزارت مالیه و حمایت و انگیزه مثبت رهبری با تیم های تخنیکی در روند پروسه توسعه افمس بود. همچنان استفاده از تکنالوژی های نوین و با در نظرداشت میتود ها و معیارات بین المللی برای توسعه سیستم های معلوماتی و مدیریت مالی سکتور عامه همراه با آزمایش ‌های دقیق در مراحل مختلف و همکاری ادارات ذیربط در توسعه و تطبیق ازمایش نقش بارز داشته است.

در نتیجه، توسعه سیستم جدید (AFMIS) نمایانگر گامی مؤثر در راستای خود کفایی و ایجاد اعتماد به کادرهای تخنیکی ملی در عرصه سیستم سازی، عصری سازی پروسه های مالی با تطبیق معیارهای بین‌المللی است. این سیستم نقش مهمی در تسهیل مدیریت مالی دولت، کاهش هزینه‌ها و تضمین شفافیت و پاسخگویی خواهد داشت.

با احترم